3 sposoby na koniec dożywocia

Wojciech Sowiński02 marca 2017Komentarze (0)

Dożywocie we własnym domu

Przeciętnemu człowiekowi słowo „dożywocie” kojarzy się z inną dziedziną prawa, niż prawo nieruchomości. Jak już zauważyłeś, sprawy kryminalne zasadniczo nie mieszczą się w tematyce bloga stanprawnynieruchomosci.pl. Zawodowo kompletnie mnie nie interesują.

Dożywocie to w prawie nieruchomości umowa na mocy której właściciel nieruchomości – zwykle starsza osoba posiadająca mieszkanie – zbywa nieruchomość w zamian za prawo do zaspokajania swoich potrzeb mieszkaniowych oraz zobowiązanie nabywcy do opieki. W praktyce, najczęściej dożywocie wykorzystywane jest przez rolników przekazujących następcy gospodarstwo i zachowujących dla siebie uprawnienia mieszkaniowe. Nie ma żadnych podstaw, by ograniczać zastosowanie dożywocia tylko do wsi. 

Niekiedy, jest to instytucja jakby zapomniana, traktowana trochę po macoszemu.

Niesłusznie, gdyż jest to bardzo bezpieczne narzędzie z punktu widzenia osób starszych.

Dożywocie w księdze wieczystej

Uprawnienia dożywotnika (tak w kodeksie określa się zbywcę) ujawnia się w dziale III księgi wieczystej. Skoro zbył nieruchomość, to nie jest już jej właścicielem, ma jednak do niej pewne ściśle określone uprawnienia. Mogą być one opisane np. jako prawo do korzystania z jednego z pokojów w mieszkaniu na wyłączność. Niekiedy spotyka się wpisy wieczystoksięgowe o rozbudowanych, szczegółowych postanowieniach co do praw dożywotnika. Niektóre z postanowień mogą nawet wydawać się zabawne: „nabywca zobowiązany jest dostarczyć dożywotnikowi 50 kilogramów ziemniaków do końca października każdego roku” albo „nabywca dwa razy w roku zapewni zbywcy półtuszę świni”. Cóż, wszystko zależy od punktu widzenia.

Dożywocie a sprzedaż nieruchomości

Ogólnie, nie ma przeszkód, by sprzedać nieruchomość objętą uprawnieniami dożywotnika. Jest z tym jednak problem: czy ktoś zechciałby inwestować w nieruchomość, na której zamieszkuje jej poprzedni właściciel i na dodatek prawo do zamieszkiwania ma zagwarantowane do końca swego życia?

3 sposoby na koniec dożywocia

Sposób pierwszy: jak każda umowa, umowa o dożywocie może być zgodnie z wolą jej stron zmieniona lub nawet rozwiązana. W tym trybie, np. po uzgodnieniu z dożywotnikiem innego sposobu rozliczenia jego uprawnień na przyszłość, można zatem zakończyć szczególną prawną więź byłego właściciela z nieruchomością.

Sposób drugi: ustawodawca przewidział również możliwość popadnięcia stron umowy w konflikt, uniemożliwiający dalszą rozsądną realizację uprawnień wynikających z dożywocia. W takim wypadku, każda ze stron może przed sądem domagać się przeliczenia dożywocia na rentę, którą płacić będzie nabywca nieruchomości. Podobnie, w wypadku późniejszego zbycia nieruchomości, w której zamieszkuje dożywotnik, może on domagać się renty zamiast swych uprawnień osobistych.

Sposób trzeci: najbardziej typowym zakończeniem realizacji uprawnień dożywocia jest oczywiście nieunikniona śmierć dożywotnika.

Wykreślenie dożywocia z księgi wieczystej

Każdy z opisanych wyżej sposobów zakończenia umowy dożywocia ma właściwy w swoim rodzaju dokument, na podstawie którego wykreślisz z księgi wieczystej uprawnienia dożywotnika. Pokazuje to poniższa tabelka: 

 

 

wykreślenie dożywocia

Jeśli zatem rozważasz kupno nieruchomości, która ma wpisanego w dziale III księgi wieczystej dożywotnika, to pamiętaj, by dobrze zorientować się w istniejącej sytuacji. Możliwe, że co prawda dożywocie nadal obciąża stan prawny nieruchomości, ale zaszły już przesłanki do jego wykreślenia. Zadbaj zatem o to, by to wykreślenie rzeczywiście mogło nastąpić. 

{ 0 comments… add one now }

Leave a Comment

Previous post:

Next post: